عنوان مقاله:

نویسندگان:

علی حسین جلیلیان

توالی رسوبی کرتاسه زیرین پلاتفرم فارس (زاگرس خاوری) عمدتأ شامل سنگ‌های کربناته و همراهانی از واحدهای شیلی و مارنی است که ضخامت آن در بعضی نواحی تا 1400 متر می‌رسد. با وجود اهمیت فوق‌العاده این مجموعه رسوبی در ایجاد مخازن و پوش‌سنگ‌های نفت و گاز، در ارتباط با تأثیر عوامل مختلف زمین‌شناسی در تشکیل آن بررسی‌های زیادی منتشر نشده‌است. در این مقاله پارامترهای مؤثر در تغییر رخساره‌های رسوبی و ضخامت سازندهای فهلیان (نئوکومین)، گدون (هوتریوین-بارمین) و داریان (آپتین) در بخش‌هایی از زاگرس خاوری مطالعه شده‌است. یافته‌ها حاکی از حضور بوندستون‌های استروماتولیتی، گرینستون‌های اُاُلیتی-پلوئیدی، گرینستون تا پکستون‌های اوربیتولین‌دار، مادستون تا وکستون‌های بیوکلاستی و شیل و مارن در این توالی رسوبی است که در بخش‌های داخلی و میانی یک رمپ هموکلینال نهشته شده‌اند. مقایسه نقشه‌های خطوط میزان ضخامت و رخساره‌های سنگی کرتاسه زیرین منطقه فارس نشان می‌دهد که موقعیت عمیق‌ترین قسمت حوضه رسوبی با مکان بیشترین رسوب‌گذاری در آن مطابقت دارد. این موضوع، یافته مهمی است که فرونشینی اندک حوضه و فضای رسوب‌گذاری کمتر در بخش کم عمق دریای آن زمان (پلاتفرم) را بازگو می‌کند. علاوه بر این، همخوانی منحنی تغییرات سطح نسبی آب در پلاتفرم فارس با نمودار تغییرات سطح جهانی آب دریاهای کرتاسه پیشین نیز گویای نقش غالب سطح آب دریا به عنوان کنترل کننده اصلی رسوب‌گذاری این منطقه در آن زمان است.

پلاتفرم فارس، کرتاسه زیرین، حوضه زاگرس

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
حسین جلیلیان، علی، 1402، بررسی عوامل کنترل کننده رسوب‌گذاری پلاتفرم فارس در کرتاسه پیشین، هفتمين همايش ملي انجمن رسوب شناسي ايران، https://conf.ui.ac.ir/fa/archive_index.php?c=ssi7&aid=1506510