عنوان مقاله:

نویسندگان:

مریم رنجبر، محمد مظاهری، محمود بابائیان

مقدمه یکی از عوارض درمان بیماران مبتلا به سرطان، موکوزیت دهانی می‌باشد که بصورت ضایعات قرمز و زخمی حفره دهانی است. در اثر درد و ناتوانی در غذا خوردن، تهوع، استفراغ، کاهش وزن و عفونت ثانویه گهگاه ناشی از موکوزیت، کاهش کیفیت زندگی و تغییر در برنامه درمانی بیماران مبتلا به سرطان ممکن است اتفاق بیفتد. در حال حاضر بمنظور بهبود علایم مبتلایان به این عارضه، کارهای‌ درمانی حمایتی مختلفی شامل رعایت بهداشت دهان، بهبود وضعیت بزاق، رفع خشکی دهان، حمایت تغذیه ای، کنترل خونریزی دهانی، بهبود درد با بی‌حس کننده‌های موضعی، یخ، داروهای ضد التهابی و در موارد شدید استفاده از لوله گاستروستومی استفاده می‌شود. در این مطالعه با بررسی منایع طب ایرانی، ما جنبه‌های مختلف مدیریت این عارضه را از دیدگاه طب ایرانی را مورد بحث قرار می‌دهیم. روش کار در این مطالعه کیفی ابتدا منابع معتبر طب ایرانی انتخاب و سپس به روش فیش برداری، داده ها در قالب اطلاعات مختلف طبقه‌بندی شد. در مرحله بعد تحلیل محتوایی بر اساس اطلاعات صورت گرفت. همچنین اطلاعات حاصل با استفاده بانک‌های اطلاعاتی مختلف، مورد بررسی مقایسه ایی با مطالعات جدید گردید. یافته‌ها در منابع طب ایرانی موکوزیت دهانی، زیر مجموعه قلاع دموی، بثور متقرح صغار و آکله قرار می گیرد و سبب اصلی ایجاد آن حرارت و خشکی ذکر شده است. پیشگیری و درمان این عارضه از منظر طب ایرانی با اصلاح سبک زندگی بخصوص تدابیر تغذیه‌ای آغاز و سپس داروهای مختلف گیاهی، معدنی و حیوانی تجویز شده و در صورت نیاز اعمال یداوی برای بهبود بیماران استفاده می‌شود. در تدابیر تغذیه‌ای دستورات رطوبت افزا همچون استفاده از ماءالشعیر، شیر برنج، ماهی تازه، کدو، اسفناج، خرفه و مصرف تنقلات و میوه‌هایی مانند بادام، هلو، همچنین استفاده از عدس، سماق و غوره همراه پرهیز از ادویه‌های تند و شوریجات تجویز می‌شود. همچنین در بهبود علایم بیماران استراحت کافی، عدم فعالیت شدید بویژه در هوای گرم و استفاده از رطوبت مناسب محیط، کنترل تکانه‌های روحی نظیر خشم، غم، ترس و در نهایت پاکسازی بدن به کمک لینت مزاج و روش های دیگر مناسب هر فرد اعمال می‌شود. در منابع طب ایرانی گیاهان دارویی مختلفی در بهبود عارضه موکوزیت به کمک خواص متفاوت خود مانند بارهنگ با خاصیت قبض، شیرین بیان با ویژگی‌های تحلیل مواد در عضو و ضد التهابی و پنیرک با خصوصیت لعابی یا موسیلاژی و ترمیم کنندگی دهانی به شکل های خوراکی یا موضعی نظیر مضمضه، غرغره و ذرور تجویز می‌شود. نتایج یافته‌های این مطالعه می‌تواند زمینه تحقیقات کمی و کیفی مختلفی را برای محققین این حوزه بویژه در مورد مدیریت تغذیه‌ای و کاربرد گیاهان دارویی فراهم نماید.

موکوزیت، طب ایرانی، تغذیه

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
رنجبر، مریم، مظاهری، محمد، بابائیان، محمود، 1402، مروری بر سبک زندگی و مواد طبیعی موثر بر موکوزیت دهانی ناشی از شیمی درمانی و رادیو تراپی از دیدگاه طب ایرانی، كنگره بين المللي فرآورده‌هاي طبيعي شفابخش، https://conf.ui.ac.ir/fa/archive_index.php?c=remedcong&aid=1506622