عنوان مقاله:

نویسندگان:

محمدعلی زکی

سلامت معنوي به برخورداري ازحس پذيرش،احساس مثبت،اخلاق وحس ارتباط متقابل با يك قدرت حاكم و برترقدسي،ديگران وخوداطلاق می‌شودكه طي فرآيندی پوياوهماهنگ ابعادگوناگون شناختي،عاطفي،كنشي و پيامدهاي شخصي حاصل می‌آید.سلامت معنوي به معنادارشدن زندگي ومرگ مي‌انجامد.مرگ اندیشی یکی از مولفه های شناختی سلامت معنوي شمرده شده است.مرگ،اوّلین مرحله ي پیشِروپس اززندگی دنیوي انسان است؛امااگرشخص دراین دنیا به سلامت معنوي قرآنی برسد،مرگ اونیزهمراه با نشاط و سلامت بوده، هیچ ترسی ازآن نخواهد داشت.مرگ بانشاط،پیامدسلامت معنوی متکی برپویایی ترسی ارزشی آمیخته باامیدبه رحمت الهی خواهدبود.نهج‌البلاغه آثارمختلف مرگ اندیشی رادرحیات انسانی بیان کرده است.توجه دادن به مرگ یکی از ویژگی های سلامت معنوي محسوب شده وهم چنین یکی ازمولفه های ساحت اعتقادی، اخلاقی، عبادی و تربیتی ازدیدگاه امام علی(ع)درنهج البلاغه تعریف شده است.مرگ شناسی یکی ازمبانی تعلیم وتربیت درنهج البلاغه است.امام علی(ع)برلزوم مرگ آگاهی تأکیدنموده ومی کوشدتاانسان هاراازطریق شناخت درست حقیقت مرگ به شناخت خود و به تبع آن، به فهم معنای زندگی رهنمون سازد.دریافت درست ازمرگ به فهم معناداری زندگی می انجامد.هدف پژوهش حاضربررسی مرگ اندیشی امام علی(ع)درنهج البلاغه وهم چنین ساخت و طراحی مدل نهایی خواهد بود.نوع پژوهش «استفاده از منابع موجود»وروش گردآوری اطلاعات«روش تحلیل محتوا»درنظرگرفته شده است.پس از بررسی ومطالعه دقیق هفت منبع وفهارس موضوعی نهج البلاغه درمجموع موضوع مرگ 82مرتبه درنهج البلاغه به تفکیک در 33 خطبه(52مرتبه و222 فراز)، 7نامه(15مرتبه و19 فراز)و 15حکمت شمارش ،شناسایی ونهایی شده اند.اندیشه ورزی امام علی(ع) نسبت به مرگ برگرفته از آموزه های قرآن کریم،رویکردی جامع،روشنگرانه،آینده پژوهی وتحلیل گربوده است.یافته های پژوهش درباره طراحی و ساخت مدل نهایی مرگ اندیشی امام علی(ع) به تفکیک سه بعدسلامت معنوی، مبتنی بر سه بخش اصلی به ترتیب سنخ شناسی شده اند:1)بعد شناختی شامل چیستی و توصیف مرگ(34مرتبه و70 ویژگی) وچگونگی حالت مرگ(7مورد و 138 عبارت)،2)بعدعاطفی شامل اهمیت عبرت آموزی وموعظه بودن مرگ (10مرتبه)، منابع عبرت آموزی مرگ( 5مورد)و عبرت آموزی وموعظه بودن گذشتگان(16مرتبه و 209عبارت)و3) بعد رفتاری مرگ (34مرتبه )شامل توصیه های اخلاقی و رفتاری(10مرتبه)،پیشی گرفتن(مبادرت ورزیدن) برمرگ به وسیله عمل نمودن (12مرتبه )،یادآوری وظایف رفتاری(6مرتبه)،اطاعت و بندگی خدانمودن(5مرتبه).

امام علی(ع)،نهج البلاغه، مرگ، سلامت معنوی، تحلیل محتوا

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
زکی، محمدعلی، 1401، مرگ اندیشی از زبان امام علی(ع) در نهج البلاغه و نسبت آن با سلامت معنوی، اولين همايش بين المللی تربيت معنوی و سلامت معنوی از منظر امام علی (ع)، https://conf.ui.ac.ir/fa/archive_index.php?c=HN-icsa2022&aid=1509509