عنوان رویداد:
دانشگاه اصفهان
تاریخ برگزاری : 08 مهر 1402
در این پژوهش کوشش شده تا از میان انواع وجه فعل هایی که در غزلیات مولوی بکار رفته است، وجه فعل اخباری از نظر نحوه ی کاربرد فعل از بعد معنایی و همچنین میزان تأثیرگذاری این وجه فعل، در سخن واکاوی شود روش تحقیق در این پژوهش، کتابخانه ای، آماری و توصیفی–تحلیلی است. دامنه ی پژوهش، پنجاه غزل از مولوی است که به ترتیب الفبایی، مطالعه و فیش برداری شده است. سپس؛ با گرفتن بسامد آماری به و...
مثنوی طاقدیس اثر ارزشمند علامه نراقی در حدود قرن سیزدهم و دورة بازگشت ادبی است. این مثنوی در بسیاری از زمینه ها پیرو سبک و سیاق مولانا بوده است. در این مقاله سعی بر این است که « دنیا» در این مثنوی و مثنوی مولانا مورد بحث و بررسی قرار بگیردو شباهت وتفاوت دیدگاه مولانا وعلامه نراقی روشن گردد.درمثنوی معنوی ، مولانا دنیا را به سبویی تشبیه می کند که ازحسن وجمال سرشار است و نراقی در و...
نقد و بيان آزادی و آزادگی در د يدگاه عرفاني مولوي موضوع اصلي اين مقاله است. با تحلیل ابیات مربوط به آزادی و آزادگی در مثنوی ابعاد مختلف دیدگاه مولوی در این خصوص مشخص شده است. مولوی از منظر دينی و نگاه عرفانی به آزادی می نگرد و بهترين نوع آزادی را آزادی درونی که همان آزادگی است می داند .وآن را بندگی خداوند و حريت و رها شدن از تعلقات زندان های درونی می داند. ودراین راه موانع رس و...
هدف از پژوهش نگاهی اجمالی به دیدگاه و نگرش مولانا به جهان هستی و همچنین معرفت او نسبت به خالق و مخلوق است که قرنها نقطه عطف تحصیلات عرفانی است و به زیبایی ترسیم کننده تمام قد عارفی است که بنا به تعریف خود مولانا : " نمی دانست و دانست " در این مقاله تحقیقی سعی شده با استناد به آثار ارزشمند این عارف بلندپایه همچون مثنوی معنوی و فیه ما فیه به نمونه هایی از جهان بینی مولانا اشا و...
چکیده مطلب: در مورد زندگی مولانا و سرگذشت او مطالب زیاد نوشته شده و هست در این مجال به صورت اندک به موقعیت های مهم و فاخر زندگی وی و تاثیر شمس و حسام الدین چلپی در سرودن مثنوی ، نوع تربیت مولانا که از وی انسانی آزاده ساخته تا آتش بر سوختگان عالم زند مواردی بیان شده است . مثنوی کتاب هدایت است و از این رو، در مواضع گوناگون از آن به ستاره تعبیر شده است. دفترهای مثنوی مانند ستار و...
از جمله عارفانی که از آثار و اندیشه های ناب مولوی به ویژه مثنوی معنوی و کلیات شمس تأثیر پذیرفته و نامه هایش بیانگر این مطلب است، شیخ عبدالله قطب بن محیی جهرمی است. عبدالله قطب بن محیی از عارفان و عالمان قرن نهم و دهم (ه.ق) که مجموعه نامه های او گنجینه ای از معارف اسلامی و تصوف محسوب می شود؛ در قرن نهم هجری قمری در جنوب شیراز و در چند کیلومتری جهرم، شهرکی را به نام اخوان آباد به و...
اسطورۀ شیر در آیین های کهن ایرانی، نمادی مینوی است که در فرهنگ اسلامی نیز دارای مضامین الهی بوده، خاصه در نزد شیعه، سمبلی از قدرت، هیبت و دلیری امیرالمومنین(ع) به شمار می رود که این باور، در فرهنگ عامۀ عاشورا نیز راه پیدا کرده است. مهم ترین خویشکاری های اسطورۀ شیر در فرهنگ ایرانی، شجاعت، دلاوری، حفاظت و نگهبانی است که این پژوهش با روش تحلیل محتوا و با تمرکز بر کارکرد شیر در متو و...
پیرامون تأثیر سخن شمس بر مولانا، مقالات و نوشته های بسیاری وجود دارد. باید در نظر داشت که امروزه از شمس تبریزی سخنان اندکی، بهصورت پراکنده، در اختیار پژوهشگران است. دادههای ما از همین مقدار اندک، بخشی از اندیشة او را آشکار میکند. باید همواره بیان کرد این ارتباط، یک رابطة دوسویه بوده و مولانا نیز بر زبان و اندیشة شمس تأثیری بهسزا داشته است. در بین سخنان شمس، ابیاتی و اشعاری و...
رابطه بین انسان و خدا در همه دورانها مورد توجه بشر بودهاست و مولاناجلالالدین محمدبلخی انسان را پرتویی از انوار خورشید درخشان ذات الهی میداند مهمترین موضوعی که مولانا در مثنوی بهطور گسترده درباره آن سخن میگوید، رابطه انسان و خداست. در این پژوهش که به شیوه کیفی انجام شده و دادهها به روش کتابخانهای گردآوری شدهاند، به بررسی این رابطه در داستان موسی و شبان میپردازیم. آن و...
چکیده عالم اکبر در نظریه های عرفان به حجاب نورانی تعبیر شده است و مقصود از حجاب نورانی، هر مرحله از مراحل سیر و سلوک روحانی است که توقف سالک در آن مانع از صعود به مراحل بالا باشد. عالم اصغر همان است که در نظر عرفان، انسان مورد نظر است. حکما و عرفا انسان را عالم اصغر و جز او را عالم اکبر می شمرند. مولوی معتقد است که انسان علم اکبر است و جهان هستی عالم اصغر ولی نجم الدین ر و...
بیتردید وجود گرایش فطری کمال طلبی در آدمی اقتضا میکند از آزادی برخوردار باشد تا به این وسیله استعدادها و توانمندیهای خود را کشف کرده و به ظهور برساند. انسان مدام در زندگی وارد حوزهی اختیار و انتخابها میشود و در صورت نداشتن آزادی اندیشه و به دنبال آن آزادی بیان نخواهد توانست بر اساس شناخت و درک خود از شرایط، انتخابی متفاوت کند.بررسی موضوع آزادی بیان از مسائل مهمّ ادبیات فار و...
یکی از مسائل مهم در شعر سرایی شاعران، علّت فاعلی است که در زمان و مکانی خاص بر شاعر، عارض می شود و سبب می-گردد که طبع شعرسرایی او بروز و ظهور کند. و علّت فاعلی شعر در شاعران، در واقع همان جذبه و الهاماتی است که از بیرون بر دل ایشان منعکس میشود و این جذبه و الهامات تابع شرایط روحانی و جسمانی شاعر است. در مورد علّت فاعلی مولوی در پارسی سرایی اقبال لاهوری می توان به این نتیجه ر و...
مفهوم انسان کامل، یکی از مفاهیم پرچالش وبحث برانگیز در فلسفه و عرفان بوده که پیوسته ذهن عارفان و متفکران را به خود مشغول نموده و تعاریف گوناگونی از آن ارائه داده اند. مولوی و کانت به عنوان عارف و فیلسوفی برجسته در آثارشان به فراخور محیط زندگی، دیدگاه های مذهبی و مسلک فکری و... به بازتاب این مهم پرداخته اند. مولوی مباحث مهمی را در مثنوی خویش به انسان کامل اختصاص داده و از زوایا و...
زمانی که از نظریه های زبانی و ادبی معاصر بحث میشود، در نهایت شگفتی درمیابیم که بسیاری از آرائی که امروزه به وسیلة دانشمندان غربی مطرح میگردد، قرنها قبل، در آثار اندیشمندان اسلامی، موردبحث واقع شده اما عنوان یا نام منسجم یا امروزی نداشته است یکی از این نظریه ها، به علل نارسایی زبان در بیان احوال درونی عرفا بازمی گردد که در شعر عطار نیشابوری، به ویژه مولوی و تاحدودی جامی، مطرح شد و...
دیگر پذیری یا پذیرش دیگری نوعی احترام به دیگری و نوع دوستی و در یک نگاه ژرف بینانه احترام به اندیشه و تفکّر دیگری و به عبارتی پذیرش تفاوت اندیشه ها و سلیقه های فکری است، دیگر پذیری موجب می شود انسان حرف دیگری را بشنود و از خرد و اندیشه او در بهبود امور جامعه و زندگی شخصی خود بهره ببرد و در سایه چنین تعامل اندیشه است که هوش عاطفی و اجتماعی تقویت می گردد و انسجام و اتحاد در پیشب و...
مولانا، شاعر عارفی است که در بسیاری از آثارش به ذکر حکایاتی با بهره گرفتن از جنسیت زن پرداخته است. در این حکایات، ابیاتی مشاهده می شود که مخاطب را به کاوش در آنها وا می دارد؛ در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی دیدگاه جنسیتی مولانا انجام شد تا مشخص گردد دیدگاه ایشان نسبت به زن در مقام تقدیر از منزلت وی یا تحقیر جنسیتی اوست. به منظور بررسی این موضوع، اطلاعات لازم به روش کتابخا و...
مثنوی مولانا جلالالدین محمد، از جمله کتابهایی است که بهخاطر گرههای تفسیری مختلف، فهم آن برای بسیاری دشوار و دیریاب است. به همین دلیل در طول سالیان دراز مفسران و شارحان بسیاری به فکر نوشتن شرحی بر ابیات دشوار و مکشوف نمودن زوایای پنهان اندیشه مولانا در مثنوی افتادهاند. نظریات خوانش جدید بر نقش خواننده به عنوان سازنده معنا تاکید کردهاند. نظریات نقد ادبی خوانندهمحور عمدتا ب و...
در این پژوهش به بررسی دانش اجتماعی در سیر ذهنی مولوی با تکیه بر مثنوی معنوی می پردازیم.پرسش اصلی این تحقیق ارتباط اجتماعیات مولوی با مفروضات جامعه شناسی است .روش شناسی تحقیق استفاده از رویکرد تحلیل محتوای کیفی با تکنیک تحلیل متن است.این رویکرد و تکنیک مورد نظر به محقق کمک می کند تا براساس آن به جستجوی پاسخ سوأل اصلی بپردازد تکنیک تحلیل متن واحد های خرد زبانی را به مفاهیم کلان و...
واقعه ی عاشورا یکی از مهمترین وقایع تاریخ اسلام است که تأثیرات عمیق اعتقادی و سیاسی در اتفاقات پس از خود داشته است. این قیام الهی تأثیرات خود را در ادب فارسی نیز آشکار نموده است و در شعر بسیاری از شاعران فارسی گو اثرات عمیق نهاده است. یکی از این شاعران بنام، مولوی است که در مثنوی معنوی و غزلیات شمس اشارات متعددی به امام حسین (ع) و قیام عاشورا داشته است. قیام امام حسین (ع) با رو و...
چکیده دیگر پذیری یا پذیرش دیگری نوعی احترام به دیگری و نوع دوستی و در یک نگاه ژرف بینانه احترام به اندیشه و تفکّر دیگری و به عبارتی پذیرش تفاوت اندیشه ها و سلیقه های فکری است، دیگر پذیری موجب می شود انسان حرف دیگری را بشنود و از خرد و اندیشه او در بهبود امور جامعه و زندگی شخصی خود بهره ببرد و در سایه چنین تعامل اندیشه است که هوش عاطفی و اجتماعی تقویت می گردد و انسجام و اتحاد و...
ارمغان دیدار شمس و مولانا منجر به بیرون آمدن آفتاب از پشت ابر بود. این دیدار که مولانا را آشفته کرد؛ شمس را نیز آشکار کرده و سخن و اندیشه اش را به صورت های مختلف ماندگار کرد. مجموعه ای از گفتار شمس تبریزی به صورت گسسته و پراکنده در اختیار ما قرار دارد. در این مجموعه که توسط استاد دکتر محمد علی موحد تصحیح شده و به نام مقالات شمس می باشد. شمس همواره سخنش را با ابیاتی می آراید و ه و...
مثنوی طاقدیس اثر ارزشمند علامه نراقی در حدود قرن سیزدهم و دورة بازگشت ادبی است. این مثنوی در بسیاری از زمینه ها پیرو سبک و سیاق مولانا بوده است. در این مقاله سعی بر این است که « دنیا» در این مثنوی و مثنوی مولانا مورد بحث و بررسی قرار بگیردو شباهت وتفاوت دیدگاه مولانا وعلامه نراقی روشن گردد.درمثنوی معنوی ، مولانا دنیا را به سبویی تشبیه می کند که ازحسن وجمال سرشار است و نراقی در و...